Sosyal Medyada Kullanılan Dil ve Tercihler

Sosyal-Medyada-Kullanılan-Dil-ve-Tercihler

Sosyal medya üzerine henüz netleşmiş bir kurallar manzumesinin olmadığı, kurallarının, standartlarının henüz oturmadığı bir dönemi yaşıyoruz. Hatta o kadar serbest bir salınım var ki, bu cümle bile o salınım içerisinde ciddi bir problem teşkil edebilir. Sosyal medya, konvansiyonel medya gibi bir kurallar manzumesine hapsedilemez fikri, hiç de hafife alınmayacak kadar geniş bir kitle tarafından paylaşılıyor.

Bu kuralsızlığın (informel daha doğru bir kullanım olabilir) içerisinden yazılı olmayan fakat yine de riayet edilen kurallar doğabilir. Doğması muhtemel o kurallardan biri de sanırım dil kullanımı konusunda olmalı. Çünkü sosyal medyada içler acısı bir dil kullanılıyor. Nezaketsiz, kuralsız ve hatta gayri ahlaki.

Tercihler ve Algının Kullanılan Dile Etkisi

Kişilerin ve kurumların sosyal medyada kullandıkları dili, sosyal medya hesaplarına biçtikleri roller belirliyor. Kimi kullanıcı ve kurum sosyal medya hesabını bir iletişim kanalı olarak kullanıyor ve kullandığı cümleleri özenle seçiyor. Yazılan metnin anlamından bağımsız olarak, imla kurallarına uygun olmasına özellikle dikkat ediyor. Hitap ettiğiniz kitlenin dil konusundaki beklentisi ve onların beklentilerinin sizin nezdinizdeki önemi kullanılan dili etkilemektedir.

Bir önceki paragrafla durum tespitini yaptık, şimdi ise sebepler ekseninde dönelim ve seçenekler etrafında kendimizce doğruyu bulmaya çalışalım.

a) Sosyal medya hesabım kişiseldir, yazdıklarım sadece beni bağlar!

Sosyal medya hesabı konusunda herhangi bir kullanıcıya bir şikayet, bir veryansın ilettiğinizde alacağınız ilk tepkiyi paragraf başlığımız yaptık. Fakat burada da bir başka sarmal bulmaca yatıyor. Sosyal medya hesapları kişisel mi yoksa yazdıklarımız konusunda takipçilerimizin hassasiyetlerini de gözetmek zorunda mıyız? 

Sosyal medya hesapları kesinlikle kişiseldir, fakat yazılan metinlerin içeriğinde üçüncü kişi ve kurumlardan söz edildiği andan itibaren kişisellik ortadan kalkar ve sosyallik başlar, şahsen sosyalleştiğimiz andan itibaren genel geçer kurallara azami düzeyde dikkat edilmesi gerektiğini düşünenlerdenim.

Nedir bu genel geçer kurallar? Metinde bahsettiğiniz kişiler hakkında küfür, hakaret, aşağılayıcı ve itham edici cümleler kurmamak genel geçer kuralların en kaba tanımı olabilir ki bu tanım kapsamında olan herhangi bir metinden de kimsenin şikayetçi olacağını sanmıyorum.

Herhangi bir kurumla özdeşleşmiş, kamuoyuna mal olmuş kişilerin yazdıkları metinlerin sadece kişileri bağlamadığını, zincirleme şekilde kurumu ve kişinin sosyal çevresini de etkilediğini hep beraber gözlemledik. Fikirleri sadece kendisini bağlayan kişiler zaten bu ibareye profillerinde yer vermeksizin gönül rahatlığıyla salvolarına devam edebiliyorlar. Fakat bu konuda henüz emin olmayan ve yazdıklarının kurumunu ve kendi iş hayatını bağlayabileceğini düşünen kullanıcılar ise, bir günah çıkartma ibaresi olarak bu cümleyi kullanma ihtiyacı hissediyorlar: Sosyal medya hesabım kişiseldir, yazdıklarım sadece beni bağlar!

Yazılan metinlerin semantik incelemesi aslında işin gerçekten kişisel olan kısmı, hakaret içermediği sürece de kişisel kalmaya devam edecektir. Fakat bu metinlerin giydirildiği elbiseler yani imla ve yazım kuralları metninizin sosyal boyutunu teşkil ediyor. Yazılan metnin içeriği ne kadar başarılı olursa olsun elbisesi etkileyici, en azından temiz ve düzenli değilse içeriğin önemini aynı oranda ve negatif yönde etkileyebiliyor.

Daha da kötüsü yazılan metinlerdeki argo kelime tercihleri, güzel bir pastanın üzerine konan kara sinek misali mide bulandırıyor ve hatta bir çok kullanıcıyı “Takibi bırak” butonuna yönlendirebiliyor. Umursamadığınız söylemeyin, inanın kimse inanmaz!

Bu perspektiften yazılan metinlere baktığımızda dikkat edilmesi gereken şey; neyi anlattığınızdan ziyade nasıl anlattığınızdır. 

Kaba ve argo cümle kullanımı için SMS veya WhatsApp tercih edilebilir fakat sosyal medya hesaplarımızın yaşayan, canlı CVler olduğunu düşündüğümüzde bu mecralarda sarf edilen kelimelerin biraz daha özenle seçilmesi gerektiğini düşünüyorum.

b) Sosyal medya hesabımın aidiyeti kişisel, içeriği kamusaldır

Sosyal medya hesaplarını kullanırken tercih edebileceğiniz ikinci seçenek ise “daha özenli ve kuralcı bir üslup” seçeneğidir. Bu seçenekte yazdığınız metinleri okuyan kişileri önemsediğiniz, yazdığınız metni ve sosyal medya kimliğinizi önemsediğiniz açıkça belli olur. Özenle yazılmış tweetler ve paylaşım metinleri aynı özenle karşılanacak ve RT edilecektir.

Peki nasıl özenli metinler hazırlanabilir, neler yapılabilir? İlk aşamada yazdığımız metinlerden argo ve küfür içeren ibareleri çıkartmak iyi bir başlangıç sayılabilir. İkinci aşamada ise yazdığınız kelimelerin doğruluğunu kontrol edebilirsiniz. Emin olamadığınız kelimeler için sıklıkla ziyaret ettiğim Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük servisini tavsiye edeceğim. Yazım hataları konusunda da hassas davrananlardansanız ve emin olmak istiyorsanız Türk Dil Kurumu Yazım Kuralları servisi de işinizi oldukça kolaylaştıracak bir servistir.

Sonuç olarak; belirli kurallara riayet ederek yazılan tweetler ve paylaşım metinleri günün sonunda size hiçbir şey kaybettirmeyecek, bilakis kelime dağarcığınız güncellenecek ve kelimeleri en doğru şekliyle öğrenebileceksiniz.

Sosyal Medya Stratejisini Belirginleştiren Sorular

  1. Sosyal medya için de konvansiyonel medya gibi bir kurallar manzumesine ihtiyaç var mı?
  2.  Sosyal medya hesapları kişisel mi yoksa yazdıklarımız konusunda takipçilerimizin hassasiyetlerini de gözetmek zorunda mıyız?
  3. Sosyal medya hesaplarımızda laubalilik ile samimiyet sınırını neye göre belirleyeceğiz?
  4. Sosyal medya hesapları etkileşim, bilgilendirme için mi kullanılmalı yoksa monolog şeklinde mi kullanılmalı?

Soruların cevapları sosyal medyada kullandığınız içerik ve bu içeriği ifade ediş biçiminizi ortaya koyacaktır. Açıkçası içerik kadar ifade biçimine de önem addeden bir sosyal medya kullanıcısı olarak, en azından takipçilere saygı için özenli bir dil kullanılması gerektiğini düşünüyorum. Hatalar mutlaka olacaktır fakat önemli olan her zaman için niyettir, ki bu niyette gayet saygı değerdir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

20 + = 29